تبليغاتX
نجوم یزد
نجوم یزد
دوشنبه چهاردهم آبان 1386
ابرنواختر كشف شده در سال گذشته از برخورد دو كوتوله سفيد بوجود آمده است.

اخترشناسان در پي كشف ابرنواختر ۲۰۰۶gz به يافته‌هاي مهمي در خصوص علت درخشش زياد آن و رازهاي جديدي از كوتوله‌هاي سفيد دست يافتند.
 
 
طرحي از به دور هم چرخيدن دو ستاره کوتوله و سرانجام، برخورد آن ها با هم. دانشمندان معتقدند برخورد اين چنيني، باعث بوجود آمدن ابرنواختر ۲۰۰۶gz شده است. (عکس از ناسا)
اخترشناسان مركز هاروارد اسمیت سونیان ( (Harvard-Smithsonian (CfA ) دريافتند كه ابرنواختر كشف شده در سال گذشته از برخورد دو كوتوله سفيد بوجود آمده است. اين دو كوتوله سفيد كه به صورت ستاره‌های دوتايي به دور هم در گردش بودند بتدريج و بصورت مارپيچي به طرف مرکز حركت كرده تا اينكه با هم ادغام شده و يك برخورد انفجاري مهيب را بوجود آورده‌اند. مشاهدات مرکز CfA شواهدي محکم به دست مي‌دهد مبني بر اينكه آن‌چه تا به حال در مورد خلق يك ابرنواختر مي‌دانستيم صرفاً مكانيزمی تئورى بوده است.

«مالكوم هيكن» (Malcolm Hicken) دانش‌آموخته‌ي مركز هاروارد مي‌گويد:" اين كشف نشان مي‌دهد كه طبيعت با‌شكوه‌تر از آن چيزي است كه گمان مي‌كرديم و بيش از يك راه براي انفجار يك كوتوله سفيد وجود دارد".

اخترشناسان، ابرنواختر مشاهده شده را بر اساس اينكه آيا طيف آن هيدروژن نوع II را نشان مي‌دهد يا هيدروژن نوع I، مورد بررسي قرار دادند. در هيدورژن نوع II، ستاره‌اي پرجرم و كم عمر دستخوش فروريزش هسته شده و منفجر مي‌شود. در تصويري متعارف براي ابرنواخترهای نوع Ia، بيشتر انفجارهاي ابرنواختري فاقد هيدروژن، اينگونه اتفاق مي‌افتد كه يك كوتوله سفيد گازهاي اطراف ستاره‌ي‌ همدم خود را جمع‌آوري كرده تا اينكه دستخوش يك همجوشي هسته‌اي هولناك شده و با انفجاري متلاشي مي‌شود.

ابرنواختر ۲۰۰۶gz كه به تازگی كشف شده، به خاطر كمبود هيدروژن و برخي خصوصيات ديگر در گروه ابرنواخترهای نوع Ia دسته بندي شده است. با اين حال تحليل محاسباتي كه در دانشگاه ايالت اهایو بر روي اطلاعات تركيبي مرکز CfA صورت گرفته، نشان مي‌دهد كه اين، ابرنواختری نامتعارف بوده و به مطالعه دقيق‌تري نياز دارد.

مهم‌ترين نكته در خصوص ابرنواختر ۲۰۰۶gz، اثر طيفي مستدلي از وجود كربن نسوخته است. وقتي دو كوتوله‌ سفيد درهم ادغام مي‌شوند، انتظار مي‌رود در چگال‌ترين نواحي خارجي خود مقاديري كربن داشته باشند بطوريكه انفجار قدرتمند مركزي اين لايه‌هاي خارجي سرشار از كربن را به بيرون پرتاب مي‌كند.

همچنين ابرنواختر ۲۰۰۶gz، لايه‌هايي متراكم از سيليكون را نيز نشان مي‌دهد. در اين فرآيند سيليكون در طي انفجار توليد و پس از آن به‌خاطر موج ضربه‌اي انفجار كه از طريق لايه‌هاي كربن و اكسيژن پيرامون منعكس گرديده متراكم شده است. مدل‌هاي كامپيوتري صورت گرفته براي كوتوله‌هاي سفيد ادغام شده، اثرات طيفي مارپيچ گونه‌اي از كربن و سيليكون را پيش‌بيني مي‌كند.

علاوه بر اين، ابرنواختر ۲۰۰۶gz، درخشان‌تر از حد انتظار بوده است و اين را مي‌رساند كه ستاره های سازنده ی آن، جرمي بيش از ۱.۴ برابر جرم خورشيد كه به حد چاندراسكار معروف است داشته‌اند. تاكنون تنها يك نمونه انفجار ابرنواختری فراتر از حد چاندراسكار مشاهده شده است و آن ابرنواختر ۲۰۰۳fg است. درحاليكه مشاهدات صورت گرفته بر روي ابرنواختر ۲۰۰۳fg گوياتر و مهيج‌تر بوده است، اما اطلاعات حاصله از ابرنواختر ۲۰۰۶gz به مراتب متقاعد كننده‌تر و مستدل‌تر هستند.


ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 13:41 توسط : امین فرمانی
دوشنبه چهاردهم آبان 1386
علت درخشانترين انفجار ابرنواختری كشف شد

اخترشناسان در پي كشف ابرنواختر ۲۰۰۶gz به يافته‌هاي مهمي در خصوص علت درخشش زياد آن و رازهاي جديدي از كوتوله‌هاي سفيد دست يافتند.
 
 
طرحي از به دور هم چرخيدن دو ستاره کوتوله و سرانجام، برخورد آن ها با هم. دانشمندان معتقدند برخورد اين چنيني، باعث بوجود آمدن ابرنواختر ۲۰۰۶gz شده است. (عکس از ناسا)
اخترشناسان مركز هاروارد اسمیت سونیان ( (Harvard-Smithsonian (CfA ) دريافتند كه ابرنواختر كشف شده در سال گذشته از برخورد دو كوتوله سفيد بوجود آمده است. اين دو كوتوله سفيد كه به صورت ستاره‌های دوتايي به دور هم در گردش بودند بتدريج و بصورت مارپيچي به طرف مرکز حركت كرده تا اينكه با هم ادغام شده و يك برخورد انفجاري مهيب را بوجود آورده‌اند. مشاهدات مرکز CfA شواهدي محکم به دست مي‌دهد مبني بر اينكه آن‌چه تا به حال در مورد خلق يك ابرنواختر مي‌دانستيم صرفاً مكانيزمی تئورى بوده است.

«مالكوم هيكن» (Malcolm Hicken) دانش‌آموخته‌ي مركز هاروارد مي‌گويد:" اين كشف نشان مي‌دهد كه طبيعت با‌شكوه‌تر از آن چيزي است كه گمان مي‌كرديم و بيش از يك راه براي انفجار يك كوتوله سفيد وجود دارد".

اخترشناسان، ابرنواختر مشاهده شده را بر اساس اينكه آيا طيف آن هيدروژن نوع II را نشان مي‌دهد يا هيدروژن نوع I، مورد بررسي قرار دادند. در هيدورژن نوع II، ستاره‌اي پرجرم و كم عمر دستخوش فروريزش هسته شده و منفجر مي‌شود. در تصويري متعارف براي ابرنواخترهای نوع Ia، بيشتر انفجارهاي ابرنواختري فاقد هيدروژن، اينگونه اتفاق مي‌افتد كه يك كوتوله سفيد گازهاي اطراف ستاره‌ي‌ همدم خود را جمع‌آوري كرده تا اينكه دستخوش يك همجوشي هسته‌اي هولناك شده و با انفجاري متلاشي مي‌شود.

ابرنواختر ۲۰۰۶gz كه به تازگی كشف شده، به خاطر كمبود هيدروژن و برخي خصوصيات ديگر در گروه ابرنواخترهای نوع Ia دسته بندي شده است. با اين حال تحليل محاسباتي كه در دانشگاه ايالت اهایو بر روي اطلاعات تركيبي مرکز CfA صورت گرفته، نشان مي‌دهد كه اين، ابرنواختری نامتعارف بوده و به مطالعه دقيق‌تري نياز دارد.

مهم‌ترين نكته در خصوص ابرنواختر ۲۰۰۶gz، اثر طيفي مستدلي از وجود كربن نسوخته است. وقتي دو كوتوله‌ سفيد درهم ادغام مي‌شوند، انتظار مي‌رود در چگال‌ترين نواحي خارجي خود مقاديري كربن داشته باشند بطوريكه انفجار قدرتمند مركزي اين لايه‌هاي خارجي سرشار از كربن را به بيرون پرتاب مي‌كند.

همچنين ابرنواختر ۲۰۰۶gz، لايه‌هايي متراكم از سيليكون را نيز نشان مي‌دهد. در اين فرآيند سيليكون در طي انفجار توليد و پس از آن به‌خاطر موج ضربه‌اي انفجار كه از طريق لايه‌هاي كربن و اكسيژن پيرامون منعكس گرديده متراكم شده است. مدل‌هاي كامپيوتري صورت گرفته براي كوتوله‌هاي سفيد ادغام شده، اثرات طيفي مارپيچ گونه‌اي از كربن و سيليكون را پيش‌بيني مي‌كند.

علاوه بر اين، ابرنواختر ۲۰۰۶gz، درخشان‌تر از حد انتظار بوده است و اين را مي‌رساند كه ستاره های سازنده ی آن، جرمي بيش از ۱.۴ برابر جرم خورشيد كه به حد چاندراسكار معروف است داشته‌اند. تاكنون تنها يك نمونه انفجار ابرنواختری فراتر از حد چاندراسكار مشاهده شده است و آن ابرنواختر ۲۰۰۳fg است. درحاليكه مشاهدات صورت گرفته بر روي ابرنواختر ۲۰۰۳fg گوياتر و مهيج‌تر بوده است، اما اطلاعات حاصله از ابرنواختر ۲۰۰۶gz به مراتب متقاعد كننده‌تر و مستدل‌تر هستند.


ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 13:34 توسط : امین فرمانی
شنبه دوازدهم آبان 1386
ابرنواخترهاي دورتر درخشان‌ترند

نتيجه‌ي تحقيقات تيمي از منجمان دانشگاه تورنتو نشان مي‌دهد درخشندگي ابرنواخترها، آن‌طور كه پیش از این تصور مي‌شد، با هم برابر نیست.
 
ابرنواخترها نقش مهمي را در كيهان‌شناسي ايفا مي‌كنند. امروزه ابرنواخترها به عنوان شمع‌هاي استاندارد براي بررسي فواصل اجرام كيهاني، ابعاد هستي و انرژي تاريك به كار مي‌روند. همه‌ي اين‌ها مرهون درخشندگي برابر ابرنواخترهاست. خاصيتي كه با انجام بررسي‌هاي جديد مورد ترديد قرار گرفته است.

به كمك تلسكوپ هابل، دانشمندان موفق شدند نور دورترين ابرنواختر كشف شده را دريافت نمايند. اين ابر نواختر كه  SN 1997ff نام دارد باقي­مانده­ي يك انفجار ستاره­اي در حدود 10 ميليارد سال قبل است.

اين تحقيق، كه به مقايسه‌ي ابرنواخترهاي موجود در كهكشان‌هاي همسايه و ابرنواخترهاي دوردست مي‌پردازد، نشان مي‌دهد كه ابرنواخترهاي دوردست حدود ۱۲ درصد درخشان‌ترند. علت اين افزايش درخشندگي، جوان‌تر بودن ستاره‌ي مادر به هنگام انفجار و تبديل به ابرنواختر است. چرا كه ابرنواخترهاي دورتر چيزي حدود ۹ ميليارد سال پيش منفجر شده‌اند.

از آنجايي كه درخشندگي يكسان ابرنواخترها كمك بزرگي براي دانشمندان در مطالعه‌ي انرژي تاريك به شمار مي‌رود، نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد كه پژوهش‌هاي آتي روي انرژي تاريك با مشكلات جدي مواجه خواهد شد. زيرا فرض يكسان بودن انفجارهاي ابرنواختري ديگر صحيح نیست. البته دانشمندان مي‌توانند اثر اين تغييرات درخشندگي را در محاسبات خود وارد کنند اما اين امر چالشي پيش روي اين محققان محسوب مي‌شود.

سرپرست نگارندگان تيم تحقيقاتي دانشگاه تورنتو، «اندرو هول»(Andrew Howell)، معتقد است:‌"مي‌توان يك ابرنواختر را به صورت یک لامپ تصور كرد. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد كه ابرنواخترهاي ابتدايي، توان بيشتري از ابرنواخترهاي فعلي داشته‌اند. البته مادامي كه بتوانيم مقدار توان آن‌ها را محاسبه كنيم، قادر خواهيم بود محاسبات خود را تصحيح نماييم. اما بررسي ماهيت انرژي تاريك مستلزم انجام تصحيحاتي فوق‌العاده دقيق است و ما هنوز نمي‌دانيم تا چه حد قادر خواهيم بود اين محاسبات را با دقت انجام دهيم."

 

ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 13:25 توسط : امین فرمانی
جمعه یازدهم آبان 1386
اسپیتزر و چاندرا صدها سياه‌چاله‌ي گمشده را آشکار کردند

اخترشناسان صدها سياه‌چاله‌ي پنهان را در عمق كهكشان‌هايي از گرد و غبار به فاصله ميلياردها سال نوري آشكار نمودند.
 

تلسكوپ‌هاي « اسپيتزر» و «چاندرا» ناسا این سياه‌چاله‌هاي پرجرم و در حال رشد را كشف کرده‌‌اند، که بازگوكننده‌ي بخش عظيمي از يك جمعيت گمشده‌ از سياه‌چاله‌ها هستند. كشف اين سياه‌چاله‌ها نشان می دهد كه صدها ميليون سياه‌چاله‌ي در حال رشد ديگر در عالم جوان ما وجود دارد، كه چيزي بيش از دو برابر تعداد سياه‌چاله‌هاي شناخته شده در آن فاصله است.
« مارك ديكينسون» (Mark Dickinson) از رصدخانه‌ي ملي نجوم اپتيكي(NOAO) مي‌گويد:" سياه‌چاله‌هاي فعال فوق‌العاده پرجرم در هر كجايي از جهان اوليه وجود داشتند. ما قبلا در جستجوهاي خود براي كشف اين اجرام بخش‌هاي كوچكي از اين سياه‌چاله‌ها را ديده بوديم، اما اكنون مي‌توانيم تمام سياه‌چاله را مشاهده كنيم".

سیاهچاله ای در حال رشد، که اختروش خوانده می شود،‌ در طرحی مفهومی در مرکز کهکشانی دوردست قابل مشاهده است.

اين يافته‌ها همچنين اولين شواهدي هستند كه نشان مي‌دهد بيشتر كهكشان‌هاي پرچرم دوردست، سياه‌چاله‌هاي جوان غول‌پيكري را در هسته‌هاي خود دارند.

ده‌ها سال بود كه تعداد بسياري از سياه‌چاله‌هاي فعال، گمشده تصور مي‌شدند. اين ساختارهاي بسيار پرانرژي به دسته‌اي از سياه‌چاله‌ها به‌نام «اختروش ها» تعلق دارند. يك اختروش از ابری حلقه‌اي شكل از گاز و غبار كه سياه‌چاله‌ي فوق‌العاده پرچرم را دربرگرفته تشكيل شده ‌است و آن را تغذيه مي‌كند. اين گاز و غبار وقتي كه توسط سياه چاله بلعيده مي‌شوند، گرم شده و به‌صورت پرتوهاي ايکس بيرون پرتاب مي‌شوند. اين پرتوها مي‌توانند به صورت تابش يا شعله‌ي موجود در فضا آشكار شوند، اما اختروش ها خودشان اغلب به طور مستقيم قابل مشاهده نيستند زيرا گاز و غبار موجود، آن‌ها را از ديد ما پنهان مي‌كنند.

 

« ددي» Daddi)) مي‌گويد:" ما از مطالعات قبلي خود در حدود ۳۰ سال قبل مي‌دانستيم كه بايستي اختروش هاي بيشتري در عالم وجود داشته باشد اما تا به امروز نمي‌دانستيم كه كجا بايستي آن‌ها را جستجو كنيم. ددي و تيم همكارانش ابتدا شروع به مطالعه‌ي ۱۰۰۰ كهكشان پرجرمي نمودند كه در حال بوجود آوردن ستارگان هستند و گمان مي‌شد كه بايستي اختروش هاي گمشده‌ي مورد نظر باشند. كهكشان‌ها به لحاظ جرم مانند كهكشان مارپيچي راه‌شيري خودمان هستند اما از لحاظ شكل‌ ظاهري نامنظم و بي‌قاعده هستند. اين كهكشان‌ها در فاصله‌ي ۹ تا ۱۱ ميليارد سال نوري، زماني‌كه عمر عالم بين ۲.۵ تا ۴.۵ ميليارد سال بود و در دوره‌ي نوجواني خودش به‌سر مي‌برد وجود داشته‌اند.

اسپيتزر اين تصوير را از منظر فروسرخ گرفته که نشان دهنده کسري از سياهچاله ها در شکم کهکشان هاي دور و پرجرم است. (با دايره هاي آبي مشخص شده اند.)

زماني‌كه اخترشناسان با چشم‌هاي فروسرخ تلسكوپ اسپيتزر و با دقت بيشتري به كهكشان‌ها نگاه كردند، متوجه شدند كه از اين ميان حدود ۲۰۰ كهكشان وجود دارد كه به ميزان غيرمعمولي نور مادون ‌قرمز از خود گسيل مي‌كنند. اطلاعات اشعه‌ي ایکس بدست آمده از تلسكوپ چاندرا و تكنيكی موسوم به «پشته سازي»(Stacking) آشكار ساختند كه كهكشان‌ها در حقيقت درون اختروش هاي بزرگ پنهان بوده‌اند. اكنون دانشمندان تصور مي‌كنند كه اختروش ها گازهاي موجود در ابرهاي حلقه‌اي شكل اطراف خود را گرم مي‌كنند و باعث آزاد شدن نور مادون قرمز بيشتري مي‌شوند.

 

 

اختروش هاي تازه كشف شده كمك مي كنند تا به جواب پرسش‌هايي بنيادي در مورد اينكه كهكشان‌هاي پرجرم چگونه رشد مي‌كنند برسيم. به عنوان مثال دانشمندان دريافته‌اند كه بيشتر كهكشان‌هاي پرجرم، ستارگان را بطور پيوسته و يكنواخت و سياه‌چاله‌ها را به يكباره و به‌صورت همزمان بوجود مي‌آورند و اين روند تا زماني‌كه كهكشان آنقدر بزرگ مي‌شود كه سياه‌چاله‌هايش فرآيند شكل‌گيري ستارگان را متوقف مي‌سازد ادامه دارد.


ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 12:38 توسط : امین فرمانی

RSS