تبليغاتX
نجوم یزد
نجوم یزد
دوشنبه هفتم آبان 1386
مسابقه‌ی طراحی آسانسورهای فضایی آغاز می‌شود

شايد شما هم تصور کنید كه چقدر خوب مي‌شد اگر به جاي اين همه دردسر براي پرتاب موشك‌ها، يك آسانسور بزرگ بين زمين و فضا احداث مي‌شد تا افراد و محموله‌ها با كم‌ترين دردسر به مدار زمين انتقال يابند. تصور شما در حال تحقق است.
 
شايد شما هم در روياهاي‌تان تصور مي‌كرديد كه چقدر خوب مي‌شد اگر به جاي اين همه دردسر براي پرتاب موشك‌ها و انتقال محموله‌هاي مختلف به مدار زمين، يك آسانسور بزرگ بين زمين و فضا احداث مي‌شد تا افراد و محموله‌هاي باري با كم‌ترين دردسر به مدار زمين انتقال يابند. اگر تا ديروز اين آرزوها را دست نيافتني مي‌دانستيد بهتر است اندكي تجديد نظر كنيد. قدم‌هاي ابتدايي براي احداث اين آسانسور در حال برداشته شدن است.

يك ميليون دلار مبلغي است كه به عنوان جايزه به يكي از ۶ تيم شركت كننده در مسابقات آسانسورهاي فضايي تعلق خواهد گرفت.

این سومین سالی است که رقابت‌ها برگزار می‌شود و در این دوره، هدف ابداع روش‌هایی است که بتوان روزی از آن‌ها در ساخت یک آسانسور فضایی بهره گرفت. یک آسانساور فضایی متشکل از کابلی بین زمین و فضا است كه یک وسیله‌ی نقلیه با بالا رفتن از این کابل، محموله‌های مورد نظر را از زمین به مدار آن حمل مي‌نماید. مسابقات از دو بخش تشكيل شده است. بخش اول مروبط به طراحي و ساخت كابل آسانسور است و بخش دوم مربوط به ساخت حمل كننده‌ي بار.

بديهي است كه ساختن کابلی این چنین محکم از قدرت تکنولوژیِ فعلی بیرون است. به همین دلیل یکی از دو چالش اصلی در این مسابقات، طراحی و ساخت کابلی مقاوم‌تر از هر محصول تجاری فعلی است.

از ميان تمام تيم‌هاي شركت كننده، تنها دو تیم به مرحله‌ي طراحي كابل راه پيدا كرده‌اند. کابل‌های ساخته شده توسط این دو تیم به وسیله‌ی ابزارهای مخصوص آن‌قدر کشیده می‌شود تا یکی از آن‌ها پاره شود. سپس تیم برنده باید با «کابل خانگی» مبارزه نماید، کابلی که از مواد در دسترس ساخته شده و سه گرم وزن دارد در حالی که وزن مجاز برای تیم‌های رقابت‌کننده تنها ۲ گرم است. به علاوه کابل طراحی شده توسط رقابت کنندگان باید اقلا ۵۰ درصد از «کابل خانگی» قوی‌تر باشد. کابلی که سال گذشته موفق شد ۶۴۰ کیلوگرم نيرو را تحمل نماید.

بخش ديگر مسابقه، كه «قدرت پرتو» نام گرفته است، به ساخت وسيله‌اي مربوط مي‌شود كه بتواند بدون نياز به يك منبع انرژي داخلي، از كابل فضايي بالا رود. درست مانند يك آسانسور فضايي واقعي، اين وسيله بايد از يك منبع انرژي روي زمين (مانند ليزر، امواج مايكرويو يا هر گونه انرژي قابل انتقال به كمك «پرتو») استفاده كند.

در جريان اين بخش از مسابقات، وسيله‌ي نقليه‌ي دانشگاه ساسكاچوان، برنده‌ي مسابقات سال ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶،  به اندازه‌ي مورد نياز سريع نبود و نتوانست به قدر كافي از كابل بالا رود تا جايزه‌ي نقدي را دريافت نمايد. در اين مرحله، همه چيز مهيا بود تا تيم «دزدان فضايي شهر كانزاس» (Kansas City Space Pirates ) شانس خود را براي بردن جايزه‌ي نقدي امتحان كنند. وسيله‌ي نقليه‌ي آن‌ها از سلول‌هاي خورشيدي براي تامين انرژي استفاده مي‌كند و نور خورشيد به كمك ۱۹ آينه‌ي مستقر شده روي زمين به وسيله مي‌رسند. اما شدت باد در زمان مسابقه مانع از موفقت اين تيم شد.

 

 

 

 

البته باد تنها مشكل مسابقات امسال نبود. اتومبيل حامل وسايل تيم دانشگاه مك‌گيل (McGill University) كه بنا بود از امواج مايكرويو به عنوان منبع انرژي استفاده كنند، در مسيرش به سمت محل مسابقه دچار سانحه‌ي رانندگي شد. اين تصادف باعث از بين رفتن بسياري از قطعات و دستگاه‌ها گرديد و علي‌رغم تلاش اعضا براي تعمير آن‌ها، اين تيم نتوانست در مسابقه شركت نمايد.

به علاوه با توجه به احتمال بارش باران در روز مسابقه و ابري بودن هوا در روز بعد، انتظار مي‌رود مسابقات به تاخير بيافتد چرا كه سه تيم از چهار تيم شركت كننده از صفحات خورشيدي به عنوان منبع انرژي استفاده مي‌كنند. از طرف ديگر خيلي از تيم‌ها قادر به صبر كردن تا دو روز بعد نيستند و اين امر موجب آن شده است كه برگزاري ادامه ی مسابقه در حاله‌اي از ابهام فرو رود.


ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 22:27 توسط : امین فرمانی
شنبه پنجم آبان 1386
تلسکوپ فضايي چاندرا و باقي مانده‌ها‌ي يک انفجار ابرنواختري

تصاوير جديد تلسکوپ فضايي چاندرا، باقي مانده‌ها‌ي يک انفجار ابرنواختري را ثبت کرده‌اند که خصوصيات عجيب و غير معمولي دارد. پخش ناهمگن مواد و محل غير عادي تپ‌اختر مرکزي از اين دسته‌اند.
 
شما در این تصویر شاهد جرمی زیبا با نام علمی بلندی هستید که هنوز برای منجمان رازهای فراوانی را در دل دارد، این جرم که یک باقی مانده ابرنواختری است، G۲۹۲.۰+۱.۸، نام دارد و با استفاده از تلسکوپ پرتو ایکس چاندرا و تلسکوپ‌های زمینی ثبت شده است. قبلا در کتاب‌ها با ای‌گونه مثال‌ها زیاد برخورد کرده‌ایم، که چگونه یک ستاره پرجرم بعد از انفجار، باقی مانده‌ای ابرنواختری بر جا می‌گذارد. اما در حقیقت دانسته‌های جدید در این موضوع شگفت انگیزتر است.
هر کدام از رنگ‌‌هاي تصوير نشان دهنده‌ي يک عنصر خاص است. از نکات عجيب ديگر در اين تصوير، پخش ناهمگن عناصر پس از انفجار است.

تقریبا در وسط G۲۹۲.۰+۱.۸، تپنده ای (پالسار) وجود دارد که بر این سحابی می‌دمد، این موضوع با برسسی پرتوهای ایکس و به سبب برون ریزش این جرم آشکار شد. در حقیقت این جرم در حبابی مغناطیسی و حاوی ذرات پرانرژی که به واسطه چرخش سریع خود به وجود آورده، محاصره شده است. این تپنده باقی مانده همان ستاره ایست که دچار انفجار ابرنواختری شده بود.

شگفتی دیگر آن است که این تپنده اندکی در سمت پایین و چپ مرکز سحابی قرار دارد، و این بدان معناست که انفجار ابرنواختری به صورت مایل و نامتعادل انجام شده و این موضوع سبب شده تا تپنده‌ی باقی مانده در نقطه ای دیگر به جز مرکز قرار بگیرد. این امر می‌تواند توضیح خوبی بر جهت چرخش و موقعیت کنونی تپنده باشد.

جنبه شگفتی آور دیگر، رشته ی درخشانی از پرتو X است که از میان استوا و مرکز این سحابی عبور کرده است.تصور می‌شود که ستاره، این حلقه از ماده را پیش از انفجارش به بیرون پرتاب کرده باشد. جهت یابی در این کمربند نیز نشان می‌دهد ستاره منفجر شده در قبل و بعد از انفجار دارای محور چرخش یکسان بوده است، و انفجار نامتقارن فقط صرف تغییر مکان تپنده شده است.

تپ اختر مرکزي اين سحابي و محل عجيب آن

 

اخترشناسان متوجه شدند این باقی مانده، باریکه‌هایی از پرتو پرانرژی ایکس را از خود خارج می‌کند. اندیشه‌ها بر این است که این تابش‌ها منشا پرتوهای پرانرژي کیهانی هستند، نمونه‌های آن در بسیاری دیگر از باقی مانده‌های ابرنواختری مشاهده شده است. این احتمال وجود دارد که این باقی مانده اکنون بسیار کهن سال باشد و موضوعات فوق زمانی روی داده‌اند که باقی مانده ابرنواختری بسیار جوان بوده است.


ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 13:42 توسط : امین فرمانی
پنجشنبه سوم آبان 1386
درخشش لونئوس و فوران کم نظیر یک دنباله‌دار

در حالی که دنباله‌دار لونئوس به اوج روشنایی خود در آسمان شامگاهی می رسد دنباله‌دار بسیار کم نور هولمز ناگهان در پدیده ای شگفت‌انگیز و کم نظیر چندین قدر پرنور شده است و همچون ستاره ای به راحتی با چشم غیرمسلح حتی از شهرهای بزرگ دیده می‌شود

دنباله‌دار لونئوس که سی آبان ۱۳۸۶ به حضیض مداری خود و حداقل فاصله ۴/۰ واحد نجومی از خورشید می‌رسد در این شب های نخست آبان از قدر حدود ۵ در آسمان شامگاهی و در شرق ستاره درخشان سماک رامح، نزدیک به افق غرب دیده می شود. دنباله‌دار دم باریکی با حدود ۳ درجه طول دارد که در عکسبرداری با نوردهی و ابزار مناسب ثبت می شود.

 
در شرایط ایده ال با افق غربی باز، شفاف و بدون غبار ممکن است بتوان دنباله‌دار را با تاریک شدن نور شفق حتي با چشم غير مسلح دید. در شب‌های ۳ تا ۵ آبان نور ماه کامل در افق مخالف از تاریکی آسمان می‌کاهد اما در شب ۶ و ۷ آبان، ماه در دقایق نخست شب طلوع نکرده است. ارتفاع دنباله‌دار از افق پس از ۸ آبان چنان کم می شود که رصد آن را بسیار دشوار می کند و به مرور به آسمان
نقشه راهنماي رصد لونئوس. اعداد شبهاي آبان را نشان مي‌دهند.
عرضهای جنوبی تر و نیمکره جنوبی می رود. با توجه به اوج روشنایی دنباله‌دار در شب های ۵ تا ۷ آبان، بهترین زمان مشاهده آن در آسمان ایران شب های ۶ و ۷ آبان بدون نور ماه در آغاز شب است. جایی ترجیحا مرتفع با افق غربی باز و کم غبار بیابید و با دوربینی دوچشمی یا تلسکوپی کوچک شاهد منظره تماشایی این مهمان رسیده از دوردست های منظومه شمسی باشید.

اما در افق شمال شرقی دنباله دار هولمز 17P)) همه را غافلگير کرده است. این دنباله‌دار که در اغلب حضیض های مداری خود کماکان بسیار کم نور است (زیرا از فاصله زیاد ۲ واحد نجومی خورشید می گذرد) دنباله‌داری بسیار کوتاه دوره است که هر ۷ سال خورشید را دور می زند. در تیر امسال دنباله دار در اوج روشنایی به قدر ۱۴ رسید که از تیررس بیشتر تلسکوپهای آماتوری به دور بود. در شب‌هاي پايان مهر نيز تا قدر ۱۷ افت کرده بود اما در در شبهای نخست آبان فورانی ناگهانی
درخشش ستاره‌-مانند دنباله‌دار هولمز در شب مهتابي دوم آبان ۱۳۸۶، آسمان تهران. عکس: بابک تفرشي.
در هولمز رخ داد و آن را طی حدود ۲۴ ساعت به قدر ۵/۲ رسانید (طبق آخرین گزارش ها تا شب ۲ آبان)، چنانکه در کمال شگفتی رصدگران دنباله‌دارها در جهان هولمز همچون ستاره ای با چشم در آسمان دیده می‌شد. اين براي دنباله‌داري که سال‌ها فقط با تلسکوپ‌هاي بزرگتر از ۱۰ اينچ ديده شده است پديده‌اي فوق العاده است. به علت فاصله زیاد دنباله دار و گیسوی کوچک آن چیزی از دم یا هاله گیسوی آن پیدا نیست و شاید با گسترش گاز و غبار رها شده از دنباله دار بر اثر فوران سطحی هسته آن به مرور گیسوي بزرگتر و بارز و احتمالا دمي را ايجاد مي‌کند. تا زمان انتشار اين خبر در شب ۲ آبان گيسوي دنباله‌دار به اندازه‌اي رسيده است که با تلسکوپ‌هاي کوچک تفکيک شود. برخی از رصدگران خبره دنباله‌دارها بيش از ۱۴ قدر روشن شدن هولمز را طی چند شب اخیر یکی از شگفت انگیزترین تجربیات رصدی خود در این سال ها می دانند. احتمالا تکه تکه شدن هسته دنباله‌دار يا فوران يخي تازه از هسته عامل اين روشنايي است.
 
هولمز بر خلاف لونئوس که در سال ۲۰۰۷ کشف شد از دنباله‌دارهای قدیمی است که رصدگری به این نام در انگلستان آن را در پاییز ۱۸۹۲ هنگام رصد کهکشان مسلسله (آندرومدا) کشف کرد. در آن سال نیز دنباله دار چند ماه پس از حضیض دچار فورانی ناگهانی شد و به حدی پرنور شد که پس ازهولمز بسیاری آن را با کوچکترین ابزارها در آسمان دیدند.

هولمز پیش و پس از فوران

برخلاف لونئوس که فقط در دقایق نخست شب دیده می شود هولمز جرمی نزدیک به شمال آسمان و در صورت فلکی برساوش است که از اول شب تا صبحدم دیده می شود. با توجه به فاصله زياد دنباله‌دار از حضيض خود جابه‌جايي آن در آسمان کند است و طي شب‌هاي بعد نيز مي‌توانيد آن را کماکان نزديک به آلفا-برساوش مطابق محل ثبت شده در عکس بالا ببينيد. پیش از نیمه شوال رصد آن در صبحدم و پس از غروب ماه توصیه می شود و پس از ماه بدر شوال رصد آن در شامگاه پیش از طلوع ماه توصیه می شود. معمولا فورانهای این چنینی دنباله‌دارها چندان دراز مدت نیست و دنباله‌دار طی چند شب دوباره کم نور می شود. پس فرصت این پدیده نادر را ازدست ندهید. اگر اهل کارهای علمی فراتر از رصد تفننی هستید با ابزار خود به ثبت دقیق دنباله‌دار و قدر سنجی آن در مقایسه با نور ستاره‌های زمینه و تهیه منحنی از تغییرات قدر آن بپردازید. گزارش‌های رصدی دقیق و تصاوير خود را علاوه بر ارسال برای ما به منابع بین المللی مانند Spaceweather.com  ، وبگاه مرجع Aerith ، بخش دنباله‌دارها در انجمن نجوم بريتانيا ، بخش رصدگران دنباله‌دار در اتحاديه نجوم  و وبگاه Cometography بفرستید.

ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 15:55 توسط : امین فرمانی
پنجشنبه سوم آبان 1386
«چانگ ۱» پرتاب شد

اولین ماه‌گرد چینی، ساعاتی پیش به فضا پرتاب شد. این فضاپیما با استفاده از ابزار خود از سطح ماه به صورت سه بعدی نقشه برداری خواهد کرد. رئیس جمهور چین این پرتاب موفق را تبریک گفت

مدارگرد ماه چینی چانگ ۱، حرکت خود را به سوی ماه آغاز کرد.

اولین مدارگرد ماه(ماه‌گرد) چین، ساعاتی پیش با موفقیت پرتاب شد.

«لی شانگ فو»، مدیر پرتاب «چانگ ۱» این خبر را پس از قرار گرفتن آن در مدار زمین و باز شدن صفحات خورشیدی اعلام کرد.
چین در ساعت ۶:۰۵ بعد از ظهر به وقت محلی از از مرکز فضایی زی چانگ پرتاب شد. ۳A موشک

در روز ۳۱ اکتبر، فضاپیما در مسیر زمین-ماه قرار خواهد گرفت و در ۵ نوامبر به مدار ماه وارد می شود.

چانگ ۱ با استفاده از دوربین های چندگانه و طیف سنج پرتو ایکس خود، نقشه ای سه بعدی از سطح ماه تهیه خواهد کرد.
انتظار می رود اولین تصاویر از ماه در نیمه دوم نوامبر ارسال شود.

 

پرتاب این مدار گرد، اولین مرحله از طرح سه مرحله ای چین برای ارسال یک مدارگرد به ماه، فرود یک ماه نورد در سال ۲۰۱۲ و بازگرداندن خاک ماه به زمین در سال ۲۰۱۷ است.

«هو جینتائو»، رئیس جمهور چین، پرتاب موفقیت آمیز چانگ ۱ را به تمامی دست اندرکاران این پروژه و مردم چین تبریک گفت.


ادامه مطلب

لینک نوشته | نوشته شده در ساعت 15:51 توسط : امین فرمانی

RSS